Cegerxwîn (1903 – 1984)
Asıl adı Şehmuz Hasan olan Kürt şair, yazar ve tarihçi Cegerxwîn, 1903 yılında bugün Batman’a bağlı olan Gercüş ilçesinin Hisar (Hesarê) beldesinde dünyaya geldi. I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla ailesiyle birlikte Suriye’nin Amude şehrine göç etti. Küçük yaşlarda çobanlık ve ırgatlık yaparak geçimini sağlayan Cegerxwîn, gençliğinde medrese eğitimi alarak İslami ilimler, Kürt kültürü ve edebiyat klasikleriyle tanıştı.
1925 yılında Şeyh Said İsyanı’na katıldı. 1928 yılında Kürtçe şiirler yazmaya başladı ve bu dönemde “Yüreği Kanlı” (Ciğeri Kanlı) anlamına gelen “Cigerxwîn” mahlasını kullanmaya başladı. Eserlerinde genellikle işçi ve köylülerin yaşadığı zorlukları, yoksulluğu, toplumsal adaletsizliği ve barışı işledi. Siyasi faaliyetleri nedeniyle Suriye Komünist Partisi’nde ve çeşitli Kürt siyasi örgütlenmelerinde aktif rol aldı. 1959’da Irak’a geçerek Bağdat Üniversitesi’nde Kürtçe ders veren ilk öğretmen oldu.
Siyasi baskılar, tutuklamalar ve sürgünler nedeniyle 1973’te Lübnan’a, 1979 yılında ise İsveç’e yerleşmek zorunda kaldı. Edebi çalışmalarını sürdürdüğü Stockholm’de 22 Ekim 1984 tarihinde 81 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi daha sonra Suriye’nin Kamışlı kentine getirilerek burada defnedildi. Ardında çok sayıda şiir divanı, sözlük ve tarih çalışması bırakan Cegerxwîn, modern Kürt şiirinin en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilir.